JODEN, CHRISTENEN, MOSLIMS: KINDEREN VAN ABRAHAM

 

“Joods-christelijk” stond er boven de column van AleidTruijns in de VK van 15 juli. Zij had in dezelfde krant het 5 pagina's grote artikel "Kruistocht tegen goddeloos links” gelezen. Haar conclusie daaruit was dat “joods-christelijk” een codewoord dreigt te worden voor "tegen de Islam”. Alsof joden en christenen aan de ene kant staan en de moslims aan de andere. Ik ben het daar hartgrondig mee eens. We moeten juist  zoeken naar woorden die laten uitkomen dat joden, christenen en moslims tot dezelfde familie behoren. Daarom wordt er nu nogal eens gesproken van:  ”Abrahamitische” godsdiensten, maar een andere woord is even goed. Als het maar de verbondenheid van de drie laat zien. 

Blijven we afstand scheppen dan gaan we in tegen wie en wat we zijn dankzij Jezus en Zijn Evangelie. Een paar citaten uit het beroemde conciliedocument NostraAetateuit 1963 maken dat duidelijk:  

“De “Kerk” ziet ook met waardering naar de moslims, die de ene God aanbidden, de levende en uit zichzelf bestaande, de barmhartige en almachtige, de Schepper van hemel en aarde, die gesproken heeft tot de mensen.... Hoewel ze Jezus niet als God erkennen, vereren zij Hem toch als profeet en zij eren zijn maagdelijke moeder Maria” (nr 3 En over de joden “verklaart" hetzelfde conciliedocument: "Niettemin blijven de joden volgens de apostel (Paulus) omwille van de aartsvaders steeds bijzonder dierbaar aan God, die geen berouw kent over zijn gaven noch over zijn roeping" (nr 4). 

Terecht wordt er gezegd dat wat eeuwenlang uit elkaar gegroeid is tijd nodig heeft om naar elkaar toe te groeien. Daarom zijn de katholieken vanwege hun eeuwenlange verleden en hun wereldwijd verspreid zijn de eerst aangewezenen om te bidden voor en te werken aan een wereld die zichtbaar maakt dat de Christus de weg vormt naar een wereldrijk waarin het Rijk van de Almachtige zichtbaar wordt. De moslims horen evenzeer bij ons als de joden. De kinderen van Abraham bewonen hetzelfde huis. Er is geen scheiding gemaakt worden tussen joden en christenen aan de ene kant en moslims aan de andere. Zij vormen één Abrahamitische familie. 

EUROPESE VERKIEZINGEN: IDENTITEITSPOLITIEK

 

Uit: Tertio 15 mei 2019 (auteur: Emmanuël van Lierde)

IDENTITEITSPOLITIEK: CULTUURCHRISTENDOM EN VOORUITGANG? 

Sociaal weefsel verdween

Als de staat tekort schiet, wordt al snel naar de privé (bedoeld is: “persoon- lijke zaak”) of het middenveld gekeken. Maar net de netwerken en gemeenschappelijke verbanden die vroeger garant stonden voor onderlinge solidariteit, zijn de voorbije halve eeuw afgebrokkeld. Het sociale weefsel dat steunde op traditie, natie, religie, familie, bestaat niet meer. De emancipatiebewegingen maakten dat we nu allemaal zelfredzame burgers zijn, elk voor zich. De ideologische strijd die in de 20ste eeuw werd gevoerd eindigde in het einde van de grote verhalen. Alleen mijn kleine verhaal blijft dan over. Het uitbouwen van het eigen leven werd “een project”. De zelfrealisatie werd belangrijker dan het algemeen welzijn en het gemeenschappelijk belang. 

 Erkenning en respect 

Bekijk de verkiezingsaffiches dezer dagen: bijna alleen portretten en een naam, soms zelfs louter de voornaam. Slogans en inhoud zijn zo goed als verdwenen. Ideologie staat niet langer voorop. Alles draait om identiteit. Geen wonder dat daarover allerlei boeken verschijnen, b.v. van Francis Fukuyama. De roep om identiteit begrijpt de Amerikaanse politicoloog als het eisen van erkenning en respect. In een versplinterde wereld zoeken mensen opnieuw ergens bij te horen, ze hunkeren naar nieuwe verbanden. Populistische groepen spelen daarop in. Zo wordt het cultuurchristendom vandaag een vlag om ons mee te identificeren en ons te verenigen met gelijkgestemden, maar het sluit meteen anderen uit. Dat dubbelzinnige beroep op de christelijke traditie is veeleer gecamoufleerd moslimbashen! 

 Schaduwpopulatie  

De andere vlag waarmee de huidige identiteitspolitiek wappert, is die van de Verlichting. Het westerse model beloofde vooruitgang voor de hele mensheid, maar de realiteit is anders. Er is een aanzwellende groep van mensen die het niet meer kan redden, die er niet weer bij horen, de achterblijvers en de ‘deplorables’ met een laag loon, weinig aanzien en vaak een slechte gezondheid. Straatprotesten her en der in Europa wijzen op een onderhuidse woede tegen het establishment: enough, het is genoeg geweest voor de schaduwpopulatie in de periferie. De pragmatische politici hebben lang genoeg over hun hoofden heen geregeerd en geen rekening gehouden met de slachtoffers van het neoliberale systeem. Wie hoort de hartenkreet van zo velen die wachten op erkenning, de mensen voor wie paus Franciscus voortdurend aandacht vraagt? Er is veel werk aan de winkel om een verdere radicalisering en versplintering van de samenleving tegen te gaan, om ongelijkheden en onrechtvaardigheden te bekampen, om onverschillig, cynisme en woede om te buigen in positieve energie, om meer begrip en erkenning en waardering te  tonen voor elke mens. Wie heeft het dáár over op weg naar de verkiezingsdag?  

Maak kennis met TERTIO, het beste KATHOLIEK CHRISTELIJK WEEKBLAD van de BENELUX!

Redactie: Louis Frarynlaan 75 - 2050 Antwerpentel.: +32(0)3/210.08.70redactie@tertio.beBE0467.287.404
Abonnementendienst: Karine Heyndrickxtel.: +32 (0)3/210.08.76abonnementen@tertio.be

TER OVERWEGING.........

Stilte in de liturgie 

Veel zeggen zonder woorden

Er bestaan verschillende soorten woorden: harde en lieve , mededelingen en poëtische bespiegelingen, uitgeschreeuwde en gefluisterde woorden, uitdrukkingen en vraagwoorden... Zo kunnen we ook divverse vormen van stilte onderscheiden. Er is de pijnlijke en de aangename stilte, er is het verwonderd stilzwijgen, de stilte die door vestomming ontstaat, de stilte om zich te concentreren, de stilte om te luisteren, de stilte om tot God te spreken en om God tot zich te laten spreken. In de eucharistie komen diverse soorten van deze stilte voor.

Momenten van stilte tijdens de eucharistie zijn geen korte onderbrekingen, of pauzes. Tijdens een stilte wordt de eucharistie niet tijdelijk stopgezet. Zij gaat integendeel verder, en wel met het binnenbrengen van een ‘een nieuw geluid’: stilte met een betekenis en een functie.   

De stilte om tot inkeer te komen

In het begin van een eucharistieviering nodigt de voorganger de verzamelde gemeenschap uit om tijdens een moment van stilte tot inkeer te komen en de Heer persoonlijk om ontferming te vragen. Daarna volgt de algemene schuldbelijdenis, of klinkt de drievoudige aanroeping van de Heer Jezus in de kyrie-litanie. 

De stilte voor de gebeden

Vóór het openingsgebed zegt de priester: 'Laten wij bidden.' Hierna volgt een korte stilte, die de gelovigen de kans geeft om tot inkeer en persoonlijk gebed komen. Daarna bidt de priester het openingsgebed, de gelovigen antwoorden met een instemmend amen.

Het openingsgebed wordt ook wel collectagebed genoemd. Deze benaming geeft weer dat de priester tijdens het gebed collecteert of verzamelt en samenvat wat de gelovigen voordien in stilte gebeden hebben. Het gebed dat de priester uitspreekt wordt met andere woorden dank zij de voorafgaande stilte gedragen door het gebed van de aanwezigen.  

Ook bij het gebed na de communie formuleert de priester de gebedsoproep 'Laten wij bidden'. Hij kan een korte tijd van stilte laten voorafgaan aan het gebed na de communie.

Niet alleen de stilte vóór het uitspreken van de gebeden is van belang. Het is eveneens belangrijk dat de priester stilte en rust binnenbrengt door de wijze waarop hij voorbidt. Indien hij de gebeden opdreunt, zonder enige spreekpauzes in te lassen, is er niet echt sprake van bidden.  

Stilte in de dienst van het Woord

De liturgie van het Woord dient zo gevierd te worden dat zij de overweging bevordert. Daarom is het best elke vorm van haast die de bezinning en de stilte belemmert, te vermijden.Na de eerste lezing, na de tweede lezing en na de homilie zijn het juist de stiltemomenten die ons toelaten om de woorden uit de Schrift die we beluisterden te overwegen, en om ze zo dieper tot ons te laten doordringen. Het is in diezelfde stilte dat het antwoord ontstaat dat we God willen geven.

Een goed gesprek vraagt om openheid en ontvankelijkheid. Wie in gedachten nog met allerlei zaken bezig is, kan niet met een open geest en met hart en ziel luisteren. En wie niet goed heeft geluisterd, antwoordt veelal op nietszeggende wijze. 

Bij de voorbede leest een lector diverse intenties of gebedsoproepen voor: 'laten wij bidden voor ...', 'Laten wij bidden opdat ...'. Bij elk van deze intenties hoort stilte na het uitspreken ervan. Bedoeling is dat de deelnemers aan de eucharistie in stilte bidden voor de vraag die weerklonk. 

Stilte tijden de eucharistische liturgie

Tijdens de eucharistische liturgie bidt de priester op verschillende momenten in volstrekte stilte. Tijdens deze ogenblikken worden de aanwezige gelovigen uitgenodigd om hun gebed met dat van de priester te verenigen -  in volstrekte stilte.

Ook het gebed bij de communie  bidt de priester in stilte. Na het 'Heer, ik ben niet waardig', zegt de priester in stilte 'Het Lichaam van Christus beware mij tot eeuwig leven'. Daarna neemt hij het brood tot zich. Vervolgens zegt hij in stilte 'Het Bloed van Christus beware mij tot eeuwig leven' , waarop hij uit de kelk drinkt. 

Deze ogenblikken bieden de gelovigen de kans om zich biddend en in stilte voor te bereiden op de communie die ook zij zullen ontvangen.

Het is zinvol om na de communie een stille tijd te voorzien: Zo krijgt deze een heel eigen kleur en betekenis: ze is een goed moment om nogmaals tot persoonlijk gebed te komen en de Heer te danken voor zijn aanwezigheid. 

 Stille tijd … een prioriteit

Door stilte ontstaat er ruimte voor de ander. Door te zwijgen laat je toe dat de ander op verhaal kan komen. Door stilte in het gesprek in te bouwen, laat je de ander, de Andere, aan het woord. Want het is daar, in de diepste stilte, dat God tot ons spreekt. Als wij zelf alles volpraten, dan kan de Gans Andere niet meer ter sprake komen, dan kunnen wij onmogelijk nog zijn stem horen. Daarom is rituele stilte belangrijk, ja zelfs prioritair om in relatie te kunnen treden met God. 

 "Je kunt niet alleen, zonder anderen, vrij zijn....

Vrijheid is meer dan elkaar met rust laten, iets anders dan je gang gaan alsof er geen andere mens is. Er zijn juist wél andere mensen die met u en mij hun menselijke waardigheid delen. ... in allerlei bewoordingen staat in veler geloof het gebod centraal de ander met onvoorwaardelijke barmhartigheid tegemoet te treden. Maar hoe eenvoudig dit fundamentele recht, dit gebod ook is, de realisering daarvan vergt moed, waakzaamheid en een rotsvaste wil." aldus Ernst Hirsch Ballin. In zijn boek: Tegen de stroom p.139. Over mensen en ideeën die hoop geven in benarde tijden.